NFT Müzik Endüstrisini Tamamen Dönüştürebilir

Son zamanlarda sanat dünyasının ilgisini çeken NFT teknolojisinin popülerliğinin artmasıyla çekiciliği de artıyor. Bir NFT, dijital bir hazine, bir durum sembolü ve görünür bir değer öğesidir. Bütün sanat dünyası da bu dönüşümden etkilenecek gibi görünüyor.

Müzik yapımında analogdan dijitale geçiş, müzik endüstrisini önemli ölçüde değiştirdi. Müzik üretiminin dijitalleşmesi müzik yapımına erişimini kolaylaştırırken, pazardaki rekabeti de bu ölçüde artırdı. Her gün binlerce şarkı yayınlandığı bu rekabetçi ortamda hayatta kalmak bir o kadar zor hale geldi. Korsan ve yasadışı içerik kullanımı nedeniyle sebebiyle sektör gelirleri de hakettiği karşılığı alamıyor. Dijital hizmetlerin ortaya çıkışından on yıllar önce, 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan sistem üzerine inşa edilen iş modelleri de sistemi daha içinden çıkılamaz hale getiriyor.
Ancak bir dizi blockchain mucidi, yoluna çıkan verimsiz aracıları alt edebilecek ve müzisyenlerin izleyicilerle kolayca ve doğrudan işlem yapmasını sağlayabilecek yeni çözümler üretiyor.

Üç temel problem ve çözüm önerileri:

1. Lisanslama ve hak yönetimi

Dijital haklar ifadesi, müzik endüstrisinin şu anda uğraştığı en büyük sorunlardan biridir. Hangi sanatçıların, söz yazarlarının, yapımcıların, yayıncıların ve plak şirketlerinin şarkıların ve kayıtların haklarına sahip olduğunu ve telif ücretlerinin bunlar arasında nasıl bölünmesi gerektiğini açıkça tanımlamak son derece zordur.
Blockchain teknolojisinin değişim getirmesini bekleyebileceğimiz ilk yer burası. Defter, blok zincirine kaydedilen her yeni şarkının dijital içeriğini temsil eden kriptografik bir hash; şarkı sözleri, müzik kompozisyonu, satır notları, kapak resmi, lisanslama ve diğer ilgili bilgileri depolar.
Değiştirilemez dağıtılmış defterler olduklarından, blok zincirleri, içerik oluşturucuların büyük yapım şirketlerine ihtiyaç duymadan kendi eserlerinin sahipliğini kaydetmelerini sağlayacaktır.Bu konsept, çeşitli girişimler ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından test ediliyor ve araştırılıyor. Sanatçıların kimliklerini, müziklerini ve lisanslarını kendi şartlarına göre yönetmelerini sağlayan Ethereum blok zincirine dayanan UjoMusic bu sistemi kullanan girişimlerden biridir. Blok zincirinin şeffaflığını akıllı sözleşmelerin yeniliği ile birleştiren sistem, tüketicilerin müziği çeşitli amaçlar için lisanslamasına da olanak tanıyor.
Kendisi de bir teknoloji uzmanı olan Heap, sanatçılara şarkılarının ve ilgili verilerin hayranlar ve diğer müzisyenler arasında nasıl dolaştığı konusunda daha fazla kontrol sağlayan ticari bir müzik şirketi olan kendi blockchain tabanlı girişimi olan Mycelia‘ya öncülük ediyor.

2. Aracıları kaldırmak

Blockchain tabanlı hizmetlerin çözebileceği bir diğer sorun, içerik oluşturucuların işlerinin karşılığını nasıl aldıklarıdır.
Şu anda, bir dizi yayıncı, plak şirketi, ajans, yayın hizmetleri vb. 6 ila 18 aylık bir gecikmeden sonra kalan miktarları sanatçılara aktarmadan önce bir de gelir vergisi kesintisi alıyorlar.
“Dijital bir dünyada, telif ücretlerinin yavaş, verimsiz ve şeffaf olmayan topluluklara ve yayın yöneticileri yerine doğrudan size gelmesi mümkün değil mi?” Blokchain tabanlı sistemler, sanatçılar ve tüketiciler arasında doğrudan bir ilişki kurarak, içeriklerine anında ödeme yapılmasını ve küçük bir kesir yerine neredeyse tam ödeme almalarını sağlar.
Kullanıcılar blok zincirine talepte bulunur ve akıllı sözleşmeler, fonları şarkının hak sahiplerinin kripto cüzdanlarına yönlendirirken istenen şarkıya anında erişim sağlayabilir.
Aracıları kaldırmanın yanı sıra, blok zincirinin ve akıllı sözleşmelerin şeffaflığı, sanatçıların müziklerinin uygun şekilde lisanslandığından emin olmalarını ve tüketicilerin defterde lisanslarının sahipliğini kanıtlamalarını sağlar.
Peki bundan sonra plak şirketlerine ne olacak? Heap, değişimi benimsemeleri ve benimsemeleri halinde bu modelden yine de yararlanabileceklerine inanıyor. Fortune’da yayınlanan bir yazıda, “Tüm yeni teknolojilerde olduğu gibi, blokzinciri bir değişim yaratıyor ve yeni fırsatlar yaratıyor” dedi. “Kürasyona ve pazarlamaya her zamankinden daha büyük bir ihtiyaç var. Plak şirketleri, müzikseverlerin yüz milyonlarca saatlik müziği gözden geçirmesine daha iyi yardımcı olabilir ve yayıncılar ve mevcut koleksiyon topluluklarıyla birlikte verilerin takibini gerçek zamanlı olarak yapabilir.

3. Korsanlık sorunları

Müzisyenler için çözmesi gereken son bir problem ise korsanlıktır. Audio Network Ürün Müdürü Matthew Hawn‘ın dediği gibi, “Tüketiciler müziğin ücretsiz olduğunu varsayıyor. Örneğin Spotify kullanıcılarının çoğu, hizmetin “ücretsiz” üyelik tipinden faydalanıyor. Erişim için aylık ödeme yapan küçük ama büyümekte olan bir grup.
Benji Rogers, blockchain tabanlı bir müzik veritabanı ve sorunu muhtemelen çözebilecek bir codec bileşeni için kapsamlı bir tasarım sundu.
Rogers, içerik oynatmak için bir blok zincirine bağlı bir codec ve oynatıcı olan .bc veya “dotblockchain” fikrini ortaya attı. Çalınan bir şarkının her örneği blok zincirinde benzersiz bir kayıt oluşturulur ve codec’ten kaldırılan veya “kopyalanan” herhangi bir içerik oynatıcı tarafından okunamaz.
Blockchain tabanlı bir eşler arası dosya paylaşım platformu olan BitTunes’un başka bir ilginç yaklaşımı var. Kullanıcıları, hem içerik oluşturucuların hem de dağıtıcıların ücretlendirildiği bir blok zinciri platformu aracılığıyla müzik yayınlamaya ve dağıtmaya teşvik etmek için teşvikler ve ödüller kullanır.
Müzik endüstrisinde blockchain uygulamasının bir başka lideri olan PeerTracks, sanatçıların hayran kitlelerini geliştirme ve hayranlarıyla ilişki kurma şeklini değiştirebilecek bir iş modeli sunuyor. PeerTracks, sanatçıların gelirlerinin yüzde 95’ini elde ettiği bir indirme ve yayın platformudur. Bir sanatçının kariyeri ile ilgili sözleşmeler ve diğer hassas bilgiler bir blok zincirinde saklanabilir. Giderek daha fazla sayıda sanatçı büyük müzik şirketlerine olan güvensizlikten bağımsız olarak bağımsız olmayı seçtikçe, şeffaflık son yıllarda önemli bir kelime haline geldi.
PeerTracks, sanatçıların profillerine bağlı bir tür ICO simgesi olan “Notes” kavramını da tanıtıyor. Notes hayranlara şarkılar, albümler veya telif hakkı vermezken, bunlar satın alınabilir, satılabilir ve takas edilebilir ve sanatçının içeriği blok zincirinden indirilirken veya yayınlanırken değerleri artar. Sanatçılar ayrıca onları en büyük hayranlarını belirlemek ve onlara ücretsiz konser biletleri gibi ödüller sunmak için kullanabilir.
Notlar, sanatçılara kendini gösterme ve hayranlarını platforma sadık kalmaya ikna etmeleri için bir araç sağlar. Ayrıca, yükselen yıldızların Notes değerlerine göre keşfedilebileceği gerekçeli bir tahmin pazarı yaratır.

Uygulama zorlukları

Blockchain tabanlı müzik platformlarının nasıl performans göstereceğini söylemek için henüz çok erken, çünkü büyük oyuncuların çoğu hala ciddi bir şekilde lansmanını yapmadılar. Bununla birlikte, blockchain müzik çözümlerinin, eski lisans ve sahiplik bilgilerinin bu yeni platformlara aktarılması da dahil olmak üzere birçok zorluğun üstesinden gelmesi gerekecektir.
Audio Network’ten Hawn, “Büyük ve küçük plak şirketleri, genellikle imzaladıkları sanatçılar için uygun kayıtları tutmakta başarısız oldu” diyor. “Sözleşmeler her zaman aşırı derecede karmaşık olmuştur. Çok az standart vardı ve bunlar genellikle etiketler tarafından ihlal edildi ve veri girişini stajyerlere ve BT departmanlarına bıraktı. Altyapıyı blok zincirine taşıdığınızda bu ortadan kalkmaz; eğer bir problem olursa, durum daha da kötüleşecek ve düzeltilmesi milyonlara mal olacak. “
Bu nedenle Hawn, kilit oyuncuların tek bir şirkete bakmaktan ziyade genel olarak blockchain çözümlerinin arkasında birleşmesinin önemli olduğunu vurguluyor.
“Bunun gibi bir değişim, bu sorunu sihirli bir şekilde çözecek ve bir gecede yeni bir sistem kuracak Steve Jobs benzeri bir figür tarafından başarılmayacak,” diyor. “Bu, yeni bir müzik endüstrisinin tuğlalarını, harçlarını ve tesisatını döşemekle ilgili.”
Hawn, müzik meta verilerini toplayan kar amacı gütmeyen bir açık ansiklopedi olan MusicBrainz için daha fazla destek ve lisanslama verileri için açık bir platform olan Open Music Initiative’in müzik endüstrisinde şu anda mevcut olan veri boşluklarını kapatmaya yardımcı olabileceğini öne sürüyor.
Blockchain, muhtemelen sektörü rahatsız eden tüm problemler için her derde deva değil, ancak mevcut çıkmazdan bir çıkış yolu vaat ediyor ve tüm topluluğu bir araya getirebilecek ve amatör şarkıcılardan, süperstarlara kadar herkese fırsat sunuyor.
Blockchain, sanatçıların paralarının nereden ve nasıl geldiğini anlamalarına yardımcı olabilir. Bir sanatçının tüm gelir akışlarını (ürün, tur, lisanslama, yayın telif ücretleri, performans telif ücretleri) otomatik olarak güncelleyen düzenli bir şekilde organize edilmiş bir portal hayal edin. Müzik eserlerinin çoklu mülkiyetindeki karmaşıklıklar sayesinde bu sistem şu anda mevcut değil. Ancak, blok zincirinin benimsenmesiyle birlikte yeni çözümler geliştirilebilir. Imogen Heap’in dediği gibi, mesele şu ki, “Kaynak olarak sanatçılar kendi ekosistemlerinin merkezinde yaşayabilecekler.”

Kaynaklar:
1https://venturebeat.com/2017/01/07/blockchain-could-completely-transform-the-music-industry/
2https://www.rollingstone.com/pro/features/music-crypto-blockchain-nfts-guide-1116327/
3https://medium.com/s/welcome-to-blockchain/what-could-blockchain-do-for-music-4f60220e9709
4https://mynft.blog/2021/03/13/nft-non-fungible-token-nedir/
5https://ujomusic.com/
6https://open-music.org/

Türkiye’den ve Dünya’dan Crypto Sanat Üreticileri

NFT yani Non-Fungible Token son günlerde insanların dikkatini çeken, blockchain teknolojisinin parçalarından biri. Blockchain üzerinden kriptolanan bu tokenların en önemli özelliği biricik ve değiştirilemez oluşları. Geçen günlerde Christie’s üzerinden satışa sunulan bir Jpeg resmin 69 milyon dolara alıcı bulmasından sonra NFT dijital dünyada daha da görünür hale gelmeye başladı. Birçok sanatçı/içerik üreticisi eserlerini NFT olarak basıp, pazar yerlerinde satışa sunmaya başladılar. Senelerdir üretmeye devam eden sanatçılardan bazıları da NFT alanında kendilerine yer buldular. Dünya genelinde NFT ile en çok gelir elde eden üreticilerin anlık listesini cryptoart.io platformu üzerinden anlık olarak takip edebilirsiniz.

Murat Pak

Analiz platformu olarak bilinen CryptoArt.io‘nun açıkladığı verilere göre en çok gelir elde eden üreticilerden biri olan Türk sanatçı aynı zamanda takipçilerinin beğenilerine göre neyin popüler olacağını öngörerek onları etkileyebilecek paylaşımlar yapan bir bot hesap olarak adlandırdığı Archillect‘in kurucusudur.

NFT koleksiyoncuları bir Jpeg, png, mp4 ya da GIF gibi medya dosyaları satın almıyorlar, zira bir Jpeg alsalar hiçbir değeri olmazdı. Pak burada insanların satın aldığı ve biriktirdiği, cüzdanlarına soktuğu şeyin bir token olduğunu belirtiyor. “NFT yatırımcıların büyük çoğunluğu sanat sevdikleri için değil, üreticinin değerli olduğuna inandıkları için o kişi tarafından üretilen token’ları satın alırlar.”

Bir röportajında ‘kripto para sanatçısı’ tercümesinin yanlış olduğunu ve “kripto üreticisi”ni tercih ettiğini belirtiyor.

“Ben sanatçıyım” dediğimiz anda yaptığımız şeyin ne derece sanat olduğunu, bunun kime göre, ne zaman sanatlaştığını ya da geçerli olup olmadığını tartışmak gerekiyor.

Murat Pak’ın Twitter, ve Foundation hesaplarına buradan ulaşabilirsiniz.

Tarık Tolunay

Çizim hayatına 90’lı yıllarda Gırgır’da başlayan Tarık Tolunay’ı 2010 yılında başladığı; hikayelerle birleşmiş, yaşayan panoramik İstanbul çizimlerinden oluşan Fractal İstanbul’dan biliyoruz. Yılların emeğini NFT dünyasına taşıyan Tolunay, Türkiye’de Rarible üzerinden eserlerini satışa çıkaran ilk sanatçılardan birisi.

Dijital eserlerinin yanı sıra Shopier üzerinden fiziki ürünlerini alıcılarına ulaştıran Tarık Tolunay NFT dünyasında popülerliğini artırmaya devam ediyor. 8 aylık pandemi sürecinde günde yaklaşık 18 saat çalışarak ortaya çıkardığı Fractal İstanbul Pandemi’nin Foundation’da yer alan tek kopyası yaklaşık 36 bin dolara yani 20 ETH’a alıcı buldu. Tarık Tolunay’ın zamansız olarak tanımladığı çizimlerinin hikayesine göz atmakta fayda var.

Tarık Tolunay’ın TwitterRarible ve Foundation hesaplarına buradan ulaşabilirsiniz.

Refik Anadol

Kent çizeri Tarık Tolunay‘ın hatırlatması üzerine yapay zeka ile veriyi sanata dönüştüren Refik Anadol’u olması gereken listeye ekliyoruz.

Winklevoss ikizlerine ait, Blockchain tabanlı sanat eserlerinin yer aldığı Nifty Gateway’de eserlerini listeleyen Anadol büyük ilgi gördü.

Günümüz dünya düzeninde, gündelik hayatta etkisini hissettiren dijitalleşme olgusu, sanat alanında da kendisini önemli bir şekilde gösterirken bu alanın dünyada öncülerinden olan Anadol NFT alanında daha çok eser üreteceğini belirtiyor.

Refik Anadol’un Twitter, InstagramNifty Gateway hesabına ve web sitesine buradan ulaşabilirsiniz.

Barış Gürsel

20 senedir görsel efekt, animasyon ve hareketli grafik tasarımı alanlarında üretim yapan Barış Gürsel de NFT dünyasında yerini aldı.
Gürsel bir röportajında NFT ile ilgili olarak şunları dile getirmiş,

Sanatçı olarak eserlerini Instagram platformunda paylaşıyor ve orayı bir sergi olarak kullanıyordu. Paylaşımları karşılığında aldığı şey ise “like” oluyordu ve geliri Instagram kazanıyordu. NFT’yi instagramın yerini almış bir şey olarak düşünmek lazım. NFT dijital sanatın para birimi olacaktır.Gürsel, “NFT gibi bir şeyi koleksiyon olarak almak istiyorsan sanata ilgi duymak, ürünün ya da sanat eserinin çekici gelmesi gerekiyor. Eğer bunun ne işe yarayacağını düşünüyorsan mesela duvara astığın resim ne işe yarıyor ki zaten? Bunlar farklı kavramsal içerikleri olan şeyler.” diyor. Gürsel, “NFT’lere baktığımızda %5’i kadarı gerçekten sanatçı eli değmiş kadar iyi eserlerden oluşuyor. Tasarımcı gözüyle bakınca çok kötü işler olduğunu da görebiliyorsunuz ve bunlar sizin koyduğunuz eserden daha yüksek fiyata satılıyor.” şeklinde bir yorum yaptı. Barış Bey, NFT’lerin pul koleksiyonu yapmaya benzer olduğunu düşünüyor.

Barış Gürsel’in TwitterRarible hesabına ve web sitesine buradan ulaşabilirsiniz.

Berk Özdemir

Birçok alanda üretim yapan Berk Özdemir dijital ortamlarda oluşturduğu müzikleri ile öne çıkıyor.

Berk Özdemir’in TwitterRarible ve web sitesine buradan ulaşabilirsiniz


  1. https://t24.com.tr/yazarlar/berna-abik/milyon-dolarlik-turkiyeli-crypto-artist-pak-anlatiyor-elon-musk-hesabimi-takibe-almakta-gec-bile-kaldi,30063
  2. https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-54633817
  3. https://bigumigu.com/haber/tarik-tolunayin-illustratif-haritalar-serisinin-ucuncu-etabi-fractal-istanbul-pandemi/
  4. https://bigumigu.com/haber/fractal-istanbulun-nft-yolculugu/
  5. https://mediacat.com/fircam-ezilenden-yana-taraflidir/
  6. https://niftygateway.com/collections/refikanadol
  7. https://www.artfulliving.com.tr/sanat/refik-anadol-ile-piksel-piksel-yeni-medya-i-6610
  8. https://refikanadol.com/
  9. https://koinbulteni.com/nft-sanatcisi-baris-gursel-nftler-dijital-sanatin-para-birimi-olacak-95891.html